Panoramic Power als energiemonitoringlaag voor uw GACS

Vanaf 1 januari 2026 zijn utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of koelinstallatie van 290 kW of meer verplicht een GACS te hebben. Maar wat betekent dat in de praktijk? En hoe past Panoramic Power daarin?

 

De GACS-verplichting: wat staat er op het spel?

Een Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem (GACS) is geen product dat u zomaar uit een schap pakt. Het is een raamwerk van eisen dat bepaalt hoe slim en transparant uw gebouw omgaat met energie. De kern van de verplichting bestaat uit drie pijlers: permanent monitoren en analyseren, rendementsverliezen opsporen, en communiceren met andere systemen in het gebouw.

Veel gebouweigenaren denken dat hun bestaande gebouwbeheersysteem (GBS) al volstaat. Dat is helaas zelden het geval. Een GBS stuurt installaties aan op basis van vooraf ingestelde waarden, maar analyseert niet, rapporteert niet over trends en communiceert vaak niet met systemen van andere fabrikanten. Precies de drie dingen die een GACS wél moet kunnen.

Wist u dat?

Vanaf 2030 geldt de GACS-verplichting ook voor gebouwen met installaties vanaf 70 kW. Dat treft een groot deel van de kantoren, gezondheidscentra en scholen in Nederland. Wie nu al investeert in de juiste monitoringinfrastructuur, loopt straks niet achter de feiten aan.

Waar past Panoramic Power in het GACS-plaatje?

De GACS-norm NEN-EN-ISO 52120 vereist voor het energiemanagementonderdeel minimaal klasse B: trendrapportage, analyse van gemeten waarden en benchmarking. Voor de overige gebouwsystemen volstaat klasse C.

Panoramic Power levert precies wat klasse B vraagt: gedetailleerd, real-time energiedata per installatie of circuit, met rapportages en trendanalyse via het PowerRadar-platform. De draadloze sensoren worden geplaatst op individuele circuits in de elektra verdeelkast zonder kabelwerk, zonder (productie) onderbreking

Welke systemen meet u met Panoramic Power?

De GACS-checklist van de RVO is concreet: het gaat om álle energie-verbruikende systemen in uw gebouw. Met Panoramic Power plaatst u draadloze sensoren op de volgende installaties:

• Verwarmingssysteem: warmtepompen, luchtgordijnen en distributiepompen per zone
• Koelsysteem: chillers, fan coil-units en koelmachines (HVAC)
• Ventilatie: luchtbehandelingskasten (LBK's) en ventilatoren
• Verlichting: verlichtingscircuits per ruimte of verdieping
• Warm tapwater: boilers en circulatiepompen
• Lokale opwekking: zonnepanelen (PV) en laadpalen

Naast elektrische circuits integreert Panoramic Power ook data van externe meters voor gas, warmte en water zodat uw totale energiehuishouding in één dashboard zichtbaar is.

Energiedata delen via Modbus en API: de brug naar uw GACS

Een GACS is per definitie een systeem van systemen. De energiedata die Panoramic Power verzamelt, moet beschikbaar zijn voor het gebouwbeheersysteem dat de installaties aanstuurt. Dat is precies waar de open integratiemogelijkheden van Panoramic Power in beeld komen.

Modbus TCP/RTU

Modbus is het meest gebruikte protocol in de installatietechniek en wordt ondersteund door vrijwel elk gebouwbeheersysteem. Via de Modbus mogelijkheid van Panoramic Power zijn alle gemeten waarden, vermogen, spanning, stroom, energieverbruik direct opvraagbaar naar uw GBS of SCADA-systeem.

Het voordeel van Modbus? Uw bestaande GBS hoeft niet vervangen te worden. De energiedata van Panoramic Power wordt als een extra databron ingeplugd, waarna uw gebouwbeheerder de data kan gebruiken voor bijsturing van installaties.

REST API

Voor modernere omgevingen, cloudplatformen of energie-managementsystemen (EMS) biedt Panoramic Power een volwaardige REST API. Via deze API haalt u historische en real-time data op in JSON-formaat, in te stellen op interval en per apparaat of gebouw.

De API maakt het mogelijk om Panoramic Power-data te integreren in bestaande GACS-omgevingen, EMS-platforms of dashboardtools, zonder vendor lock-in. Authenticatie verloopt via API-sleutels; data is beschikbaar per sensor, per groep of per gebouw.

Voldoet Panoramic Power volledig aan de GACS-eis?

Dat is een eerlijke vraag die we graag eerlijk beantwoorden. Panoramic Power vervult de energiemonitoringlaag van een GACS en doet dat op klasse B-niveau. Maar een volledig compliant GACS vraagt ook om de aansturing van installaties: het automatisch bijsturen van pompen, temperatuursetpoints, ventilatiestanden en verlichtingsschakelingen. Dat is de rol van een GBS.

De combinatie van Panoramic Power (energiemonitoring + datadeling) met een gebouwbeheersysteem (aansturing) vormt samen een volwaardig GACS dat aan de wettelijke eisen voldoet. Panoramic Power levert de ogen en het geheugen van uw GACS, het GBS levert de handen.

Praktisch voordeel: Gebouwen met een volledig GACS zijn vrijgesteld van de verplichte periodieke keuring van verwarmings- en airconditioningssystemen (de zogenoemde EPBD-keuring). Dat scheelt jaarlijks in kosten en administratieve lasten.

Hoe beginnen?

Bij Intécho starten we elk GACS-traject met een energieschouw gezamenlijk met uw installateur. Tijdens die schouw brengen we in kaart welke installaties gemeten moeten worden, waar sensoren het meeste opleveren en hoe de data het beste gekoppeld kan worden aan uw bestaande gebouwinfrastructuur. Vervolgens stellen we een meetplan op, starten we met een pilotlocatie en rollen we de monitoring stapsgewijs uit.

Heeft uw gebouw al een GBS of SCADA? Dan verzorgen we de koppeling via Modbus of API, zodat uw Panoramic Power-data direct beschikbaar is voor uw bestaande beheersysteem.